Masaüstü bilgisayar fan gürültüsü ve ses sorunu

Masaüstü bilgisayar gürültü yapıyorsa sesin türü kaynağını gösterir. Düzenli uğultu çoğunlukla fan ve toz demektir. Metalik tıkırtı kasadaki gevşek bir parçaya, diskin çıkardığı tekrarlayan tıkırtı ise disk sorununa işaret edebilir. Disk tıkırtısı varsa önce yedek almak gerekir. Aşağıda sesleri ayırt etmenize yardımcı olacak bir rehber bulacaksınız.

Bilgisayardan gelen ses neye işaret eder?

Sürekli uğultu veya yüksek fan sesi: toz, tıkanmış havalandırma ya da yüksek yük. Isı da yüksek olabilir.
Tıkırtı ve kazıma sesi: mekanik disk arızasının işareti olabilir; yedek almanız önerilir.
Metalik titreşim: kasa vidasının gevşemesi, kasa panelinin titremesi ya da fan kanadının bir şeye sürtmesi.
İnce vızıltı veya cızırtı: bobinden gelen "coil whine" denilen ses, ekran kartı ya da güç kaynağında yük altında görülebilir.
Güç kaynağı ıslık ya da uğultusu: güç kaynağı fanı veya iç bileşen sorunu olabilir.

Sesin kaynağı nasıl ayrıştırılır?

Sesin ne zaman arttığına bakın: açılışta, yük altında mı, oyun sırasında mı, boştayken mi.
Sesin kasanın hangi bölgesinden geldiğine dinleyerek yaklaşın (ön, arka, yan, alt).
Bilgisayar üzerinde duran nesneleri alın ve kasanın zeminde dengede durduğundan emin olun.
Havalandırma ızgaralarının kapalı olup olmadığını kontrol edin.
Sıcaklığın yüksek olup olmadığını ölçen bir izleme programıyla bakın.

Kasanın içine dokunmak veya fanı elle durdurmak yanlıştır. Bu işlemleri serviste, güvenli biçimde yapıyoruz.

Fan sesi neden artar?

Fanlar toz biriktirdikçe daha fazla zorlanır ve ses yükselir. Isı artınca fan hızı da artar. Kurumuş termal macun işlemci sıcaklığını yükselttiğinde de fan sürekli yüksek devirde döner.

Sıcaklık sorunları kapanma ve donma yaratabilir; bunlar için masaüstü bilgisayar tamiri sayfasına da bakın. Mini kasalarda aynı konu mini PC tamiri sayfasında ele alınır.

Disk tıkırtısı varsa ne yapmalısınız?

Mekanik disk tekrarlayan tıkırtı veya kazıma sesi çıkarıyorsa, bu arıza yaklaşıyor olabilir. Bilgisayarı gereksiz yere çalıştırmak diski daha da yıpratabilir.

Önemli dosyalarınızı harici bir yere kopyalayın.
Bilgisayarı sallamayın ya da vurmayın.
Disk sağlığı (S.M.A.R.T.) kontrolü için servise başvurun.

Disk fiziksel olarak arızalıysa kurtarılabilirlik diskin durumuna bağlıdır; bu ön teşhiste açıkça söylenir.

Güvenlik uyarıları ve servis süreci

Güvenlik uyarısı: Gürültüyle birlikte yanık kokusu, duman, kıvılcım ya da çok yüksek ısı varsa fişi hemen çekin ve bilgisayarı tekrar çalıştırmayın.

Serviste önce sesin kaynağı belirlenir. Fan değişimi, toz temizliği, termal macun yenilemesi ya da gevşek parçanın sabitlenmesi gibi işlemler gündeme gelebilir. İlgili güç kaynağı sorunları için masaüstü bilgisayar açılmıyor sayfasına da göz atabilirsiniz.

Sessiz çalışan bir bilgisayar için ipuçları

Kasa havalandırmasını açık ve tozdan uzak tutun.
Bilgisayarı sert bir yüzeye değil, titreşimi emen bir zemine koyun.
Fan eğrisi ayarlarını BIOS ya da üretici yazılımından makul düzeyde tutun.
Yüksek devirde dönen fanlar için termal macun ve toz temizliği düşünün.

Sürekli yüksek ses, genellikle bir şeylerin ters gittiğini söyler. Bu yüzden sesi bastırmak yerine kaynağını bulmak daha doğrudur.

Sıcaklık ve fan hızını nasıl izleyebilirsiniz?

Sıcaklık izleme programları işlemci, ekran kartı ve disk sıcaklıklarını gösterir. Boştayken işlemci sıcaklığının makul seviyede kalması beklenir. Yük altında hızla yükselip düşmüyorsa soğutma sorunu olabilir.

Sıcaklıkla ilgili kesin sınırlar işlemciye ve ekran kartına göre değiştiği için üreticinin değerlerine bakmak gerekir. Aşırı değerler görüyorsanız bilgisayarı yük altında çalıştırmayın ve servise başvurun.

Sık sorulan sorular

Bilgisayar fanı neden çok ses çıkarıyor?

Toz birikimi, havalandırma sorunu, yüksek yük ya da kurumuş termal macun sık görülen nedenlerdir. Sesin ne zaman arttığı kaynağı gösterir.

Bilgisayardan tıkırtı sesi geliyor, ne olabilir?

Mekanik disk, gevşek bir vida ya da fan kanadına sürten bir kablo olabilir. Disk sesiyse önce yedek alın.

Bilgisayardan vızıltı sesi normal mi?

Yük altında ekran kartı veya güç kaynağındaki bobinden gelen hafif vızıltı (coil whine) yaygındır ve çoğu zaman zararsızdır. Ses çok yüksek ya da ısı problemi varsa kontrol edilmelidir.

Toz temizliği gürültüyü azaltır mı?

Çoğu durumda azaltır. Fan ve ızgaralardaki toz giderilince ısı düşer ve fan daha yavaş döner.

Bilgisayar sesi çok yüksekse hemen kapatmalı mıyım?

Sesle birlikte yanık kokusu, aşırı ısı veya tıkırtı varsa evet. Normal fan sesi artışında ise cihazı kapatıp ön teşhis için bize yazabilirsiniz.